Hinduizm Kaç Tanrılı? Psikolojik Bir Mercekten Analiz İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak, dinin ve inanç sistemlerinin insan zihni üzerindeki etkilerini merak ediyorum. Hinduizm gibi çoktanrılı bir inanç sistemine bakarken, zihnimde çeşitli sorular beliriyor: Neden insanlar birden fazla tanrıya tapma ihtiyacı hissediyor? Bu çoktanrılı yapı, bireylerin duygusal ve bilişsel ihtiyaçlarını nasıl karşılıyor? Ve en önemlisi, bu çeşitlilik bir toplumun psikolojik yapısında nasıl bir etki yaratıyor? Hinduizm, tarihsel olarak bilinen en eski dinlerden biri olarak, birçok tanrıya inanan bir sistemdir. Ancak, Hindistan’daki bu dini gelenek, yalnızca dini öğretileri değil, aynı zamanda bireysel ve toplumsal psikolojiyi de etkileyen derinlemesine bir yapıyı…
12 YorumEtiket: bir
Cennet Koyu Plajı Nerede? Bir Mekândan Fazlası: Toplumsal Cinsiyet, Empati ve Adalet Üzerine Bir Yolculuk Bir sahil düşünün… Maviyle yeşilin birbirine sarıldığı, dalgaların kıyıya huzurla vurduğu, doğanın insana en saf hediyesini sunduğu bir yer. Adı “Cennet” olan bir koy… Evet, Bodrum’un eşsiz güzelliklerinden biri olan Cennet Koyu Plajı, sadece coğrafi bir nokta değil; aynı zamanda toplum olarak kim olduğumuzu, neyi önemsediğimizi ve doğayla, birbirimizle nasıl bir ilişki kurduğumuzu sorgulatabilecek bir aynadır. Bu yazıda yalnızca “Cennet Koyu nerede?” sorusuna yanıt aramakla kalmayacağız; aynı zamanda o mekânın sosyal adalet, cinsiyet rolleri ve çeşitlilik açısından bizlere ne söyleyebileceğini de konuşacağız. Cennet Koyu Plajı:…
10 YorumHasbin Allah Nasıl Yazılır? Felsefi Bir Bakış Dil, yalnızca bir iletişim aracından çok daha fazlasıdır. İnsanlar, kelimeler aracılığıyla dünyayı algılar, anlamlar yaratır ve varlıklarını tanımlar. Bir kelimenin doğru yazılışı, onun özüne, anlamına ve toplumsal bağlamına nasıl derinlemesine nüfuz ettiğimizi belirler. Ancak, bazen dildeki küçük bir değişiklik, bir kelimenin derin felsefi anlamını da değiştirebilir. “Hasbin Allah” ifadesi, hem bir dua hem de bir teslimiyet simgesidir. Ancak, bu ifadenin doğru yazılışı yalnızca dilsel bir mesele değil, aynı zamanda ontolojik, epistemolojik ve etik bir soruyu da gündeme getiren bir konudur. Ontolojik Perspektif: Hasbin Allah ve Varlık Varlık, her filozofun en derin sorularından biri…
12 YorumArazi Olmak Anlamı Nedir? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Derinlemesine Bir Bakış Farklı Açıları Seven Birinin Merakıyla Başlayalım… Hayatta bazı kavramlar vardır ki anlamı, kullanıldığı yere göre değişir. “Arazi olmak” da onlardan biridir. Bazen bir arkadaş grubunda esprili bir tabir olur, bazen bir iş ortamında stratejik bir duruşu anlatır, bazen de toplumsal davranış biçimlerine dair çok daha derin ipuçları taşır. Gelin bu çok yönlü kavramı hem küresel hem yerel perspektiflerden ele alalım ve farklı kültürlerdeki yansımalarına birlikte bakalım. Arazi Olmak: Yüzeyin Altındaki Anlam Gündelik dilde “arazi olmak”, genellikle ortadan kaybolmak, görünmez hâle gelmek ya da bir sorumluluktan sıyrılmak anlamında kullanılır. Biri…
6 YorumAt Kestanesi: Bir Ağaçtan Daha Fazlası Dünyanın dört bir yanında kültürler birbirinden farklı geleneklerle şekillenir. İnsanlar çevrelerinden ve doğalarından aldıkları ilhamla, toplumlarını, ritüellerini ve kimliklerini oluştururlar. Bu kültürel çeşitliliği anlamak, bir antropolog için büyüleyici bir yolculuktur. İşte bu yolculuğa, en sıradan gibi görünen ancak derin anlamlar barındıran bir ağacın üzerinden çıkıyoruz: At kestanesi. Peki, at kestanesi sadece bir ağaç mıdır? Yoksa insanlık tarihinin, ritüellerinin ve topluluk yapılarının bir yansıması mı? İşte bu yazı, size at kestanesinin derinliklerine inmeyi ve kültürlerle bağlantı kurmayı davet ediyor. At Kestanesi: Fizyolojik ve Kültürel Bir Fenomen At kestanesi (Aesculus hippocastanum), ilk bakışta sade bir ağaç…
8 YorumBazı kelimeler vardır, bir “anlam”dan fazlasını taşır; bir dünyanın kapısını aralar. “Protestanlık” da onlardan. Bu yazıyı, tarih kitaplarını sevdiğim kadar sohbeti de seven biri olarak, samimi bir merakla yazıyorum: Bir kelime bize neleri anlatabilir? Gel, birlikte hem kökenine inelim hem de bugün ve yarınla bağlarını yoklayalım. “Protestanlık” Kelime Anlamı Nedir? “Protestanlık”, köken olarak Latincedeki protestari fiiline dayanır: “alenen beyan etmek, tanıklık etmek, ilan ederek karşı durmak.” 1529’daki Speyer Diyeti’nde, bazı Alman prens ve şehirleri imparatorluk kararlarına karşı bir “protestatio” (resmî itiraz ve beyan) yayınladığında, bu hareketi benimseyenlere “Protestan” dendi. Kısacası kelime, yalnızca “protesto” değildi; vicdanı alenen beyan etme ve inancı…
12 YorumGüveyin Anlamı Nedir? Erkeklik, Bağlanma ve Toplumsal Roller Üzerine Psikolojik Bir Analiz İnsan davranışlarını anlamaya çalışan bir psikolog olarak, kelimelerin bilinçdışımıza nasıl dokunduğunu sık sık merak ederim. “Güvey” kelimesi de bunlardan biridir. Basit bir tanımla evlenecek ya da yeni evlenmiş erkek anlamına gelir; ancak bu sözcüğün psikolojik derinliği yalnızca bir toplumsal rol tanımıyla sınırlı değildir. “Güvey olmak”, erkekliğin, aidiyetin ve duygusal bağlılığın yeniden tanımlandığı bir kimlik sürecidir. Kelimenin Kökeni ve Anlamsal Dönüşüm Güvey sözcüğü, Eski Türkçede “küvey” olarak geçer ve “damat” ya da “gelinle evlenecek erkek” anlamını taşır. Ancak tarihsel süreçte bu kelime yalnızca bir statüyü değil, aynı zamanda psikolojik…
10 YorumKokunun Antropolojisi: “Güve Ne Kokusuna Gelmez?” Sorusunun Kültürel Derinlikleri Kültürlerin çeşitliliğini anlamak, insanın kendi varoluşunu çözümlemesidir. Antropolog için her şey — bir jest, bir yemek kokusu, hatta bir güve — bir anlamın parçasıdır. “Güve ne kokusuna gelmez?” sorusu ilk bakışta biyolojik bir merak gibi görünse de, aslında insanın doğayla, nesnelerle ve sembollerle kurduğu ilişkinin derin bir aynasıdır. Çünkü kokular yalnızca duyu dünyasına ait değildir; toplumsal hafızanın, ritüellerin ve kimliklerin taşıyıcısıdır. Güvenin Anatomisi ve Koku Üzerine Antropolojik Bir Bakış Güve, genellikle karanlık köşelerde, elbiselerin arasında, sandıklarda varlığını sürdüren bir canlıdır. Biyolojik olarak “kokusuz” ortamlarda yaşar; ancak lavanta, naftalin veya defne yaprağı…
14 YorumGürün Hangi İlin Kazası? Antropolojik Bir Yolculuk Bir antropolog olarak Anadolu’nun damarlarında dolaşmak, kültürlerin birbirine karıştığı noktaları anlamak, ritüellerin sembollere dönüştüğü köy meydanlarında sessizce oturmak gibidir. Gürün, bu sessiz ama anlamlı duraklardan biridir. “Gürün hangi ilin kazası?” sorusu yüzeyde coğrafi bir merakı çağrıştırsa da, derinlerde kültürel kimliklerin, topluluk hafızalarının ve tarihsel sürekliliklerin izini taşır. Gürün, Sivas iline bağlı bir ilçedir; ancak bu bilgi, sadece bir idari tanım değil, aynı zamanda çok katmanlı bir kültürel evrenin kapısını aralar. Gürün’ün Kültürel Kimliği: Anadolu’nun Çok Sesli Mozaiği Sivas’ın batısında yer alan Gürün, Anadolu’nun geçiş bölgelerinden biri olarak tarih boyunca farklı toplulukların izlerini taşımıştır.…
8 YorumGün Çiçeği Ne Demek? Işığa Yönelen Ruhun Psikolojik Hikâyesi Bir psikolog olarak yıllardır insan davranışlarının ardındaki motivasyonları anlamaya çalışıyorum. Her duygunun, her düşüncenin bir yönü, bir çekim noktası vardır. Gün çiçeği — yani halk arasında “ayçiçeği” olarak bildiğimiz bu zarif bitki — ışığa dönük hareketiyle yalnızca bir botanik olguyu değil, insanın içsel yönelimini de sembolize eder. Tıpkı gün çiçeğinin güneşe yönelmesi gibi, insan da hayatı boyunca kendi içsel ışığını arar. Bu yazı, “Gün çiçeği ne demek?” sorusuna yalnızca bir tanım değil, psikolojik bir derinlik kazandırmak amacıyla kaleme alınmıştır. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Işığı Arayan Zihin Bilişsel psikoloji, insanın dünyayı nasıl algıladığını,…
14 Yorum