Kaparo mu Kapora mı? Dilin Küçük Ayrıntısından Toplumsal Büyük Sorulara Bir kelime düşünün: Gündelik hayatta sıkça karşımıza çıkan, ama çoğumuzun üzerinde çok da durmadığı bir kelime. “Kaparo” ya da “kapora” dediğimiz o küçük ödeme… Aslında sadece alışverişin ya da sözleşmenin bir parçası gibi görünse de, bu kelime bize dilin nasıl değiştiğini, toplumun nasıl şekillendiğini ve hatta kimlik, çeşitlilik, adalet gibi daha büyük kavramların nasıl kelimelere sığabileceğini gösteriyor. Bu yazıda yalnızca “doğrusu hangisi?” sorusuna yanıt aramayacağız. Aynı zamanda bu küçük dil farkının ardındaki toplumsal dinamiklere, cinsiyet temelli yaklaşımlara ve hatta kültürel çeşitlilikle olan ilişkisine de yakından bakacağız. — Kaparo mu Kapora…
6 YorumEtiket: bir
Ürik Asit En Hızlı Nasıl Düşer? Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Güç ilişkileri, toplumsal düzen ve bireysel sağlığın kesiştiği noktada, tıpkı bir halk sağlığı meselesi gibi, sistemin her katmanında yankı uyandıran bir sorun ortaya çıkar. Ürik asit düzeylerinin yükselmesi, yalnızca bireysel sağlık üzerinde etkili olmakla kalmaz, aynı zamanda bir toplumda sağlık politikalarının ve ideolojik çatışmaların da gözler önüne serilmesini sağlar. Bir siyaset bilimcinin bakış açısıyla, bu sorun, iktidar yapıları, kurumlar ve ideolojik çatışmalar çerçevesinde ele alındığında, oldukça derin bir anlam taşır. Ürik asit düzeylerinin hızlı bir şekilde nasıl düşürüleceği sorusu, basit bir tıbbi mesele gibi görünebilir, fakat aslında bu soruya yanıt…
8 YorumSıfat Türleri Nelerdir? Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Üzerine Bir Edebi İnceleme Bir Edebiyatçının Perspektifinden: Sıfatların Anlam Derinliği Kelimenin gücü, bir edebiyatçının dünyayı nasıl şekillendirdiği ve anlatıları nasıl dönüştürdüğü ile doğrudan ilişkilidir. Her bir sözcük, sadece bir anlamı taşımakla kalmaz; aynı zamanda bir duyguyu, bir durumu, bir atmosferi ya da karakterin içsel dünyasını da yansıtır. Sıfatlar, bu gücün en belirgin örneklerinden biridir. Bir sıfat, bir nesneyi ya da durumu tanımlamanın ötesinde, bir metne ruh verir, karakterleri canlandırır ve okurun zihninde derin izler bırakır. Edebiyat, sıfatların büyülü dünyasında şekillenir; bir romanın atmosferi, şiirin melodisi ya da hikayenin karakter derinliği, sıfatlarla…
10 YorumSüngü Kelimesinin Ekonomik Anlamı: Kaynakların Kıtlığı ve Rekabetin Keskin Ucu Bir ekonomist için her kavram, yalnızca kelimelerin taşıdığı anlamla değil, aynı zamanda insanların seçimleri, piyasaların dengesi ve toplumların yönelimleriyle de şekillenir. Süngü kelimesi, tarihsel olarak savaş meydanlarını çağrıştırsa da, ekonomi perspektifinden bakıldığında rekabetin, kararlılığın ve kaynakların sınırlılığı altında verilen mücadelelerin simgesine dönüşür. Ekonomik sistemde “süngü”, bireylerin ve toplumların çıkarlarını koruma, pazar payını genişletme ve refahı artırma yönündeki çabalarının sembolüdür. Süngü: Piyasadaki Rekabetin Sembolü Piyasalar, tıpkı cephe hatları gibi, sürekli bir mücadele alanıdır. Şirketler, bireyler ve devletler sınırlı kaynaklar için rekabet ederken ekonomik “süngülerini” kullanır. Bu süngü, üretim gücü, yenilik kapasitesi,…
12 YorumBir Antropoloğun Merceğinden: Gıda Gresi Nedir? Kültürlerin çeşitliliğini anlamaya çalışan bir antropolog olarak, bazen en sıradan görünen kavramların bile toplumların derin yapısını yansıttığını fark ederim. Gıda gresi — teknik bir terim gibi duyulsa da — aslında insanlığın üretim kültürünün, güven duygusunun ve beslenme ritüellerinin arka planında önemli bir yere sahiptir. Peki gıda gresi nedir? Bu soruya yalnızca endüstriyel bir yanıt vermek yeterli değildir. Çünkü her yağ, her temas, her koruma çabası, insanın doğayla ve toplumla kurduğu ilişkinin sembolik bir parçasıdır. Bu yazıda, gıda gresini yalnızca bir madde olarak değil, kültürel anlamların, ritüellerin ve kimliklerin taşıyıcısı olarak inceleyeceğiz. Gıda Gresi: Modern…
12 Yorumİçsel Kıvılcımın Peşinde: Güdü ve Davranışın Psikolojik Anatomisi Bir psikolog olarak her zaman şu soruyla başlarım: “İnsan neden davranır?” Bu sorunun cevabı, insan zihninin en derin katmanlarında saklıdır. Güdü, davranışlarımızın görünmeyen motor gücü; davranış ise bu gücün dışa yansıyan ifadesidir. Her eylemimizin ardında bir ihtiyaç, bir dürtü ya da bir arayış vardır. Bazen açlık gibi biyolojik, bazen de sevgi gibi duygusal bir ihtiyaç bizi harekete geçirir. İşte “Güdü davranış ne demek?” sorusu, bu içsel mekanizmayı anlamanın temelidir. Çünkü insan davranışı, yalnızca dışsal uyaranlara tepki değil; aynı zamanda bilinçaltındaki itici güçlerin sahneye çıkışıdır. Güdü Nedir? Davranışın Görünmeyen Yöneticisi Psikolojide güdü (motivasyon),…
14 YorumAçık Havuz Ne Demek? Güneşin, Rüzgârın ve Kentsel Yaşamın Kesiştiği Sıvı Bir Meydan “Açık havuz” sadece su dolu bir beton çukur değildir; kentin ritmiyle, mevsimlerle, sosyal hayatla ve enerji politikalarıyla konuşan canlı bir mekândır. Gelin itiraf edelim: Açık havuz dendiğinde akla önce serinlemek gelir, sonra fotoğraflar, güneş kremi, belki bir yaz şarkısı… Ama ben bu kelimeyi duyduğumda, şehrin tam ortasında nefes alan sıvı bir meydan görüyorum. İnsanların buluştuğu, çocukların suyun fiziğiyle tanıştığı, yetişkinlerin bedeniyle barıştığı, yaşlıların eklemlerini suya bıraktığı bir ortak alan. “Açık havuz ne demek?” sorusunun cevabı, sandığımızdan geniş: dış mekânda, doğrudan gökyüzüne açılan, mevsimin ve iklimin kurallarıyla işleyen…
8 YorumAtaç Kelimesinin Anlamı Nedir? Kâğıt Kıskacından Fazlası, Eksik Tanımlara Bir İtiraz Başlayalım: “Ataç kelimesinin anlamı nedir?” sorusuna yalnızca “kâğıtları bir arada tutmaya yarayan metal kıvrım” diye cevap vermek, dilin yaşayan doğasına yapılmış en nazik haksızlıklardan biridir. Evet, sözlükler çoğu zaman böyle der; ama bu yalın tanımın ardında saklanan kültür, simge, pratik ve dijital çağın yeni alışkanlıkları görmezden gelinir. Bu yazı, “ataç”ı sadece masanızdaki küçük bir nesne olmaktan çıkarıp, düşünme biçimlerimizi tartışmaya açmak için yazıldı. Hazır mısınız? Belki de “ataç”a dair bildiğinizi sandığınız her şeyi yeniden gözden geçirmeniz gerekecek. Temel Tanım: Yetiyor mu? Ataç kelimesinin en yaygın karşılığı, kâğıtları delmeden bir…
12 YorumGıyabi Cenaze Namazı Ne Zaman Kılınır? Toplumsal Yapıların ve İlişkilerin Derinlemesine İncelenmesi Bir toplumda ölüm, yalnızca bireysel bir kayıp değil, aynı zamanda toplumsal yapının yeniden şekillendiği bir dönüm noktasıdır. Bu, bir arada yaşamanın, kimliklerin ve ilişkilerin derinliklerine nüfuz eden bir olaydır. Gıyabi cenaze namazı, cenaze namazının ölen kişinin bedeninin bulunmadığı durumlarda, toplumsal ve dini anlam taşıyan bir ibadettir. Ancak bu ibadet, sadece bir dini pratik olmanın ötesinde, toplumsal yapının ve bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerinin bir yansımasıdır. Bir araştırmacı olarak, bu ibadeti anlamaya çalışırken, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratiklerin nasıl etkileşime girdiğini keşfetmeye başladım. Peki, gıyabi cenaze namazı tam…
12 YorumKıt Kaynaklar, Zengin Anlamlar: Göktürk Alfabesinde Hangi Harfler Vardır? Ekonomi, kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yapılan seçimlerin bilimidir. Her karar, bir fırsat maliyeti taşır; birini seçmek, diğerini terk etmektir. Bu kavram yalnızca para, emek ya da üretim faktörleriyle sınırlı değildir — dil ve yazı da aynı prensiplerle işler. Harfler, anlam üretiminde kullanılan “kaynaklar”dır ve her alfabe, kendi ekonomik mantığını taşır. Bu bakışla Göktürk alfabesi, sadece tarihî bir yazı sistemi değil, aynı zamanda bir dil ekonomisi modelidir. Peki, Göktürk alfabesinde hangi harfler vardır sorusuna bir ekonomistin gözünden baktığımızda, karşımıza ne çıkar? Göktürk Alfabesinin Yapısal Ekonomisi Göktürk alfabesi, 38 harften oluşan ve…
14 Yorum